Szkoły ETE im. Alberta Schweitzera

  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Start Liceum Ekologia Słowniczek pojęć związanych z ekologią

Słowniczek pojęć związanych z ekologią

Email Drukuj PDF

Bezpieczeństwo biologiczne 
Obejmuje zabezpieczenie ludzi przed: chorobami (zwłaszcza epidemiami), głodem, niedoborem wody; polega na ochronie ludzi przed negatywnymi czynnikami wynikającymi z: naruszenia funkcjonowania żywej przyrody, celowego wykorzystania czynników i procesów przyrodniczych przeciw człowiekowi; działania w zakresie bezpieczeństwa biologicznego to między innymi: ochrona przyrody (czyli ochrona różnorodności biologicznej i funkcjonowania ekosystemów), regulowanie działań gospodarczych, by sprzyjały ochronie oraz odtwarzaniu różnorodności biologicznej i ekosystemów, ochrona środowiska cywilizacyjnego człowieka, zabezpieczenie ludzkości przed głodem (zapewnienie przeżycia i zdrowia roślin uprawnych, zwierząt hodowlanych i poławianych, kontrola nad gradacjami (masowymi pojawami) szkodników, kontrola nad chorobami roślin i zwierząt, kontrola nad wprowadzaniem genetycznie modyfikowanych organizmów i produktów z nich wytwarzanych, kontrola nad wprowadzaniem obcych gatunków i obcych genotypów), przeciwdziałaniu bioterroryzmowi i jego skutkom.

Biodegradacja 
Biochemiczny rozkład związków organicznych przez organizmy żywe (pierwotniaki, bakterie, promieniowce, grzyby, glony, robaki) na prostsze składniki chemiczne.

Biomasa
ogólna masa materii organicznej, zawartej w organizamach zwierzęcych i roślinnych w danym siedlisku. Pod tym pojęciem rozumie się także całość wystepującej w przyrodzie materii pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego nie wliczając w to materii organicznej zawartej w kopalinach. Poprzez fotosyntezę energia słoneczna jest akumulowana w biomasie, początkowo organizmów roślinnych, później w łańcuchu pokarmowym także zwierzęcych. Energię zawartą w biomasie mozna wykorzystać dla celów człowieka. Podlega ona przetwarzaniu na inne formy energii poprzez spalanie biomasy lub spalanie produktów jej rozkładu. Spalanie odbywa się w kotłach, w celu uzyskania energii cieplnej, która może być ewentualnie dalej przetworzona na energię elektryczną.  

Biocenoza 
Żywa część ekosystemu, wszystkie organizmy (populacje) istniejące jednocześnie i oddziaływujące na siebie w tym samym ekosystemie.

Biokatalizator 
Substancje wytwarzane przez żywy organizm, regulujące przebieg procesów biochemicznych, tzn. wpływające na ich przyspieszenie bądż zwolnienie, a także decydujące o rodzaju przemian, jakim może ulec substancja wyjściowa (witaminy, enzymy).

Biosfera 
Przestrzeń, w której zachodzą wszelkie procesy biologiczne; powierzchnia kuli ziemskiej wraz z tą częścią skorupy ziemskiej i atmosfery, w której bytują wszelkie organizmy żywe, razem z wszystkimi tymi organizmami i z zależnościami, które je wiążą w jeden działający układ.

Biotechnologia 
Jest dyscypliną nauk technicznych wykorzystującą procesy biologiczne na skalę przemysłową. Metody z zakresu biotechnologii są wykorzystywane od tysięcy lat. Przykładowo: produkcja piwa jest procesem biotechnologicznym, w którym wykorzystuje się fermentację cukrów prostych przez drożdże. W wyniku niedostatecznej ilości tlenu, utlenianie jest niezupełne i następuje fermentacja. Innym przykładem jest produkcja przetworów mlecznych.

Botanika 
Dział biologii zajmujący się roślinami. Jest to całokształt wiedzy o roślinach 

Chemizacja środowiska
Jako rodzaj zagrożenia dla środowiska przyrodniczego, powoduje szkody w środowisku przez wprowadzanie do środowiska: trucizn, sztucznych substancji regulujących (podobnych w działaniu do hormonów i feromonów), nawozów sztucznych oraz odpadów zakłócających obiegi związków chemicznych i pierwiastków albo w nienaturalny sposób zwiększających żyzność siedlisk.

Choroby cywilizacyjne 
Globalnie szerzące się, powszechnie znane choroby, spowodowane rozwojem cywilizacji. Nie ma dokładnego podziału i nie można jednoznacznie powiedzieć czy dana choroba jest chorobą cywilizacyjną.

Degradacja środowiska przyrodniczego
Proces niekorzystnych zmian w środowisku przyrodniczym na skutek działalności człowieka. Wśród tych zmian istotne są między innymi: wymieranie gatunków, zanikanie i ubożenie siedlisk, upraszczanie i przyspieszanie obiegu wody oraz i pod wpływem wprowadzanych przez człowieka obcych gatunków, zanieczyszczenia i skażenia, erozja gleb. 

Dziura ozonowa 
zjawisko zmniejszania się stężenia ozonu w stratosferze atmosfery ziemskiej. 

Ekologia 
Dziedzina nauk przyrodniczych badająca wzajemne stosunki pomiędzy organizmami żywymi (lub ich grupami), a otaczającym je światem zewnętrznym. 

Efekt cieplarniany 
Proces zachodzący w atmosferze powodujący ogrzewanie naszej planety oraz innych planet np. Wenus. 

Ekorozwój 
Rozwój społeczny, ekonomiczny i przyrodniczy, zgodnie z którym zaspokajamy aktualne potrzeby społeczeństwa w sposób zapewniający przyszłym pokoleniom możliwość optymalnego korzystania z zasobów środowiska. 

Ekosystem 
Wyodrębniona (w widoczny dla nas sposób) część przyrody, działająca jako pewna całość, zawsze złożona z dwóch podstawowych składników: 1) biocenozy – czyli wszelkich organizmów żywych i 2) biotopu – czyli środowiska nieożywionego; o odrębności ekosystemu decyduje przede wszystkim to czy stanowi on działającą całość. 

Elektrownia jądrowa 
Obiekt  przemysłowo-energetyczny (elektrownia cieplna) wytwarzający energię elektryczną  poprzez  wykorzystanie  energii, która pochodzi z rozszczepienia jąder atomów (uranu naturalnego lub nieco wzbogaconego w izotop U-235), najczęściej uranu, której ciepło, do uzyskiwania pary, jest otrzymywane z reaktora jądrowego. 

Elektrownia wiatrowa 
Elektrownia wiatrowa to zespół urządzeń produkujących energię elektryczną, wykorzystujące do tego turbiny wiatrowe. Energia elektryczna uzyskana z wiatru jest ekologicznie czysta, gdyż jej wytworzenie nie pociąga za sobą spalania żadnego paliwa, jeżeli pominiemy nakłady energetyczne związane z budową takiej elektrowni oraz wyprodukowaniem urządzeń dla niej. 

Elektrownia wodna 
Elektrownia wodna to zakład przemysłowy zamieniający energię spadku wody na elektryczną. 

Ewolucja  
Zachodzący w przyrodzie ożywionej stopniowy proces zmian przebiegających w określonym kierunku - organizmy wykształcają się z biegiem czasu (następstwem pokoleń) jako formy coraz bardziej złożone, wyżej uorganizowane, bardziej wyspecjalizowane, nadążające swoimi przystosowaniami za zmieniającymi  się stale warunkami środowiska; proces ewolucji kształtowany jest przede wszystkim przez wpływ czynników środowiska (czynników abiotycznych i oddziaływań z innymi organizmami) na populację.

Fauna 
Zbiór wszystkich gatunków zwierząt, które występują na jakimś obszarze.

Flora 
Zbiór wszystkich gatunków roślin, które występują na jakimś obszarze; do składu flory często zalicza się także inne grupy organizmów, np.: grzyby, porosty, protisty, bakterie.

Formy ochrony przyrody
Określone przepisami sposoby ochrony obszarów i obiektów cennych przyrodniczo; w Polsce formami ochrony przyrody są: dwa rodzaje obszarów Natura 2000 czyli obszar specjalnej ochrony ptaków i specjalny obszar ochrony siedlisk oraz park narodowy, park krajobrazowy, rezerwat (ścisły lub częściowy), obszar chronionego krajobrazu, pomnik przyrody, zespół przyrodniczo-krajobrazowy, użytek ekologiczny i stanowisko dokumentacyjne.

Gospodarowanie odpadami
Zbieranie, transport, odzysk i unieszkodliwianie odpadów, w tym również nadzór nad takimi działaniami oraz nad miejscami unieszkodliwiania odpadów.  

Herbicydy 
Środki chemiczne do niszczenia lub hamowania rozwoju roślin, np. związki mocznikowe i triazynowe, karbaminiany, pochodne kwasu fenoksyoctowego; zaburzają przebieg fotosyntezy albo przemian enzymatycznych, uszkadzają chlorofil, powodują nadmierną transpirację, hamują podziały komórek (kiełkowanie i wzrost); stosuje się je do gleby albo bezpośrednio na liście roślin; herbicydy służą do eliminowania zbędnych lub konkurencyjnych gatunków roślin (chwastów) w uprawach;  dąży się do wyprodukowania herbicydów działających jedynie na wąskie grupy gatunków (a z drugiej strony hoduje odmiany roślin uprawnych odpornych na herbicydy).

Hydrosfera 
Jedna z geosfer, ogół wód na Ziemi. Hydrosferę można podzielić na dwie części: oceanosferę i wody na lądach. Jej zasoby wodne to około 1,4 mld km³. Na niektórych obszarach są powiększane poprzez dopływy wód juwenilnych. W większości hydrosferę tworzą wody słone, bo aż 97,5%. 2/3 wody słodkiej skoncentrowane jest w lodowcach, trwałej pokrywie śnieżnej i wiecznej zmarzlinie w Antarktyce, Arktyce i w wysokich górach. Pozostała część wody słodkiej przypada na wody podziemne, jeziora, rzeki, bagna. Ważnym pojęciem jest duży obieg wody.

Komunalne osady ściekowe
pochodzące z oczyszczalni ścieków osady z komór fermentacyjnych oraz innych instalacji służących do oczyszczania ścieków komunalnych oraz innych ścieków o składzie zbliżonym do składu ścieków komunalnych.

Kompost
nawóz organiczny wytwarzany z odpadów roślinnych i zwierzęcych w wyniku częściowego, tlenowego rozkładu (butwienie) przez mikroorganizmy poprzez proces kompostowania w pryzmach kompostowych lub specjlanych bioreaktorach.

Katastrofa ekologiczna
Zjawisko polegające na tym, że środowisko przyrodnicze danego gatunku lub populacji zmienia się w sposób, który uniemożliwia jej przetrwanie. Zachodzi ono w róznych sytuacjach.

Korytarz ekologiczny
Ciąg roślinności dzikiej, zadarnione pasy wzdłuż dróg i cieków wodnych, a także nie uprawiane obrzeża pola, które łącząc się z innymi pasami roślinności tworzą sieć, stanowiącą schronienie dla zwierząt, będącą swoistym szlakiem komunikacyjnym dla wielu gatunków roślin i zwierząt, które nie wytworzyły mechanizmów do przemieszczania się.

Krajobraz naturalny
Na krajobraz naturalny składają się materialne komponenty czyli skała macierzysta, woda, powietrze, flora, fauna i wytwory człowieka. Jego charakter określają własności poszczególnych komponentów i relacje między nimi.  Utworzył się na obszarach, gdzie zaznacza się już  działalność człowieka, ale nie spowodowała ona naruszenia zdolności samoregulacyjnych ekosystemów. W takim krajobrazie nie ma elementów przestrzen-nych wprowadzonych przez człowieka, np. torów kolejowych, mostów czy zabudowań. Przykładem mogą być łąki naturalne, na których wypasa się bydło.

Kwaśny deszcz 
Opady atmosferyczne, o odczynie kwaśnym;   zawierają  kwasy wytworzone   w reakcji   wody z pochłoniętymi z powietrza gazami, jak: dwutlenek siarki, tlenki azotu, siarkowodór, chlorowodór, wyemitowanymi do atmosfery w procesach spalania paliw oraz różnego rodzaju produkcji przemysłowej. 

Magazynowanie odpadów- czasowe przetrzymywanie lub gromadzenie odpadów przed ich transportem, odzyskiem lub unieszkodliwieniem.

Odpady komunalne
Odpady powstające w gospodarstwach domowych, a także odpady niezawierające odpadów niebezpiecznych pochodzące   od innych wytwórców odpadów, które     ze względu na swój charakter lub skład są podobne do odpadów powstających w gospodarstwach domowy.

Odpady obojętne  
to te, które nie ulegają istotnym przemianom fizycznym, chemicznym lub biologicznym; są nierozpuszczalne, nie wchodzą w reakcje fizyczne ani chemiczne, nie powodują zanieczyszczenia środowiska lub zagrożenia dla zdrowia ludzi, nie ulegają biodegradacji i nie wpływają niekorzystnie na materię, z którą się kontaktują; ogólna zawartość zanieczyszczeń w tych odpadach oraz zdolność do ich wymywania, a także negatywne oddziaływanie na środowisko  muszą być nieznaczne, a w szczególności nie powinny stanowić zagrożenia dla jakości wód powierzchniowych, wód podziemnych, gleby i ziemi.

Poprawiony: piątek, 30 listopada 2012 20:02  

Licznik odwiedzin

Dzisiaj70
Yesterday335
Week1067
Miesiąc6505
Wszystkie305523

Currently are 11 guests online

Do końca roku szkolnego pozostało
...

Projekty

karuzelazjezykami

kolkohistgeo

fraktale

interblok

tutoring

wymianauslar1

bannerbezmaski

holandia

bannerkaruzela

ang 

ekg

 

Logo schools500reformation